Jeśli jesteś stroną procesu sądowego w postępowaniu rodzinno- opiekuńczym lub dla nieletnich, masz za sobą lub przed sobą badanie w Opiniodawczym Zespole Sądowych Specjalistów, starasz się o utrzymanie władzy rodzicielskiej, jesteś w trakcie sprawy rozwodowej czy też masz pod opieką osobą nieletnią, której grozi umieszczenie w placówce typu MOW czy skierowanie do MOS-u postaraj się o opinię prywatną jako alternatywę dla Sądu w Twojej sprawie. Może ona posłużyć Sądowi do ustalenia prawdziwych ustaleń faktycznych zgodnie z art. 2 par. 2 k.p.k. Także, gdy uzyskałeś w swojej sprawie opinię psychologiczną sporządzoną przez biegłego psychologa, która wydaje ci się niespójna, mało logiczna, wewnętrznie sprzeczna możesz przedstawić przeciwdowód w postaci opinii prywatnej, która wraz z innymi dokumentami zgromadzonymi w procesie wejdzie do akt sprawy jako dokument prywatny i będzie podlegać ocenie zgodnie ze swobodną oceną dowodów (art. 7 k.p.k). W takiej sytuacji badanie może też obejmować analizę dotychczas stosowanej metodologii badawczej przez biegłego psychologa i porównywanie wyników z otrzymanymi w badaniu diagnostycznym prywatnym. Opiniowanie psychologiczne jako dokument prywatny będzie też przydatne w postępowaniu o umieszczenie osoby w Domu Pomocy Społecznej, przy zastosowaniu środków zabezpieczających wobec osoby chorującej psychicznie lub w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie. Możliwe też wydawanie zaświadczeń psychologicznych o aktualnym stanie zdrowia. Ponad to w sprawach rodzinno- opiekuńczych można się starać przedstawić badanie obejmujące tezy dotyczące zagrożeniu/niezagrożeniu dobru dziecka przez rodziców czy opiekunów, badanie kompetencji wychowawczych rodziców, opiekunów itd. Wykluczone jest tego rodzaju opiniowanie, gdy psycholog jest terapeutą pacjenta/ klienta. Proces przeprowadzania tego rodzaju diagnozy jest zazwyczaj czasochłonny. W zależności od rodzaju postępowania i stopnia skomplikowania sprawy może trwać od 3-5 spotkań.
