Diagnoza jest to ocena procesu badawczego przeprowadzonego przy pomocy wywiadu, obserwacji oraz wystandaryzowanych narzędzi psychologicznych. W wyniku, której tworzy się hipotezy dotyczące funkcjonowania osoby w wielu różnych obszarach jej życia m.in. w obszarze społecznym, poznawczym, emocjonalnym, osobowościowym, intelektualnym. Następnie dochodzi do potwierdzenia bądź wykluczenia tych hipotez i na tej podstawie z protodiagnozy tworzona jest właściwa ocena psychologiczna. W dalszej części następuje ukierunkowanie indywidualnego sposobu postępowania i przekazanie informacji zwrotnej. Ważne jest, aby na spotkanie diagnostyczne przyjść odpowiednio przygotowanym. Powinno się więc być wypoczętym, wyspanym. Przeciwwskazaniem do przeprowadzenia diagnozy jest pozostawanie pod wpływem alkoholu lub innych środków psychoaktywnych.
Jakie są produkty uboczne procesu diagnostycznego?
ocena funkcjonowania pacjenta w różnych obszarach życia (psychologiczny, poznawczy, behawioralny, intelektualny),
wykrycie pozytywnych aspektów osobowości, indywidualnych zasobów oraz przeszkód blokujących samorozwój,
poszukiwanie mechanizmów uwalniających symptomy chorobotwórcze, regresujące czy hamujące,
dostosowanie ewentualnej terapii czy innego rodzaju wsparcia do indywidulanego pacjenta,
wykreowanie i wprowadzenie w życie zindywidualizowanego postępowania leczniczego i terapeutycznego.
Biorąc pod uwagę wynik procesu diagnostycznego i indywidualną trudność plan postępowania może ulegać zmianie.
Formy diagnozy:
-osobowościowa
Winien ją przeprowadzić doświadczony klinicysta, psycholog. Diagnozę stawia się w oparciu o badanie struktury osobowości przy użyciu wybranych psychologicznych metod kwestionariuszowych, analizy funkcjonowania osobowości w poszczególnych okresach rozwojowych, analizy kryzysów i zmian regresujących w toku życia. Pozwala na stworzenie portretu naszego rysu osobowości, wyróżnienie zasobów indywidualnych i słabszych cech. Dzięki niej zorientujesz się, czy sprawdzisz się w wymarzonym zawodzie, jak wchodzisz w relacje społeczne i nad czym powinieneś popracować oraz czy podczas podejmowania życiowej decyzji używasz skutecznych sposobów radzenia sobie z tą sytuacją. Nadto diagnoza osobowości może zróżnicować osobowość zdrową oraz osobowość obarczoną jakimś zaburzeniem. Pozwoli to dzięki niej rozpoznać w jakim kierunku rozwija się to zaburzenie i naprowadzić dzięki pomocy specjalisty na adekwatny sposób działania. Zazwyczaj diagnoza zamyka się na 1-3 spotkań.
-neuropsychologiczna
przeprowadzana w kierunku ewentualnych trudności poznawczych, w diagnozie przesiewowej wtórnych zaburzeń poznawczych czy też w przypadku pogłębienia diagnostyki oraz zorientowania się czy u pacjenta są obecne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym. Zazwyczaj diagnoza zamyka się na 3 spotkaniach.
-intelektualna
badanie funkcjonowania procesów poznawczych człowieka. Oszacowanie poziomu inteligencji pełnej. Zazwyczaj diagnoza zamyka się na 3 spotkaniach.
-całościowa intelektu, poznawcza, funkcjonowania emocjonalnego
W jej skład wchodzą powyżej omówione diagnozy.
